Wat is een VPN?

Alles wat je moet weten over VPN's, uitgelegd in gewone taal. Wat het is, hoe het werkt, wanneer het helpt en waar je op let bij het kiezen.

Bijgewerkt op 5 min lezen

Kort antwoord

Een VPN is een dienst die je internetverkeer versleutelt en via een server van de VPN-dienst laat lopen. Daardoor kan niemand op je netwerk meekijken wat je verstuurt, en zien websites het IP-adres van die server in plaats van dat van jou.

Wat betekent VPN?

VPN staat voor Virtual Private Network, in het Nederlands een virtueel privénetwerk. De techniek is oorspronkelijk bedacht voor bedrijven. Medewerkers die thuis of op reis werkten, konden zo veilig verbinding maken met het netwerk van kantoor, alsof ze er zelf zaten.

Tegenwoordig gebruiken ook veel mensen thuis een VPN. Niet om bij een bedrijfsnetwerk te komen, maar om hun eigen internetverkeer af te schermen. Als mensen het over "een VPN nemen" hebben, bedoelen ze bijna altijd zo'n dienst voor consumenten.

Hoe werkt een VPN?

Zonder VPN gaat je internetverkeer via je internetprovider rechtstreeks naar de website die je bezoekt. Onderweg kunnen verschillende partijen een deel van dat verkeer zien.

Met een VPN maakt je apparaat eerst een versleutelde verbinding met een server van de VPN-dienst. Dat noemen we ook wel een tunnel. Al je verkeer gaat door die tunnel naar de server, en pas daar gaat het verder naar de website. Voor iedereen onderweg is de inhoud van de tunnel onleesbaar.

Wie ziet wat?

Zonder VPN Met VPN
Je internetprovider Welke websites je bezoekt Dat je een VPN gebruikt en hoeveel data je verstuurt
Anderen op dezelfde wifi Welke websites je bezoekt Alleen versleutelde data
De website Jouw IP-adres en daarmee ongeveer waar je bent Het IP-adres van de VPN-server
De VPN-dienst Niets Jouw IP-adres en in principe welke websites je bezoekt

Die laatste rij is belangrijk. Met een VPN verschuif je je vertrouwen van je internetprovider naar de VPN-dienst. Kies daarom een dienst die belooft geen gegevens over je gebruik te bewaren, en bij voorkeur een dienst die dat door een onafhankelijke partij heeft laten controleren.

Wat is een IP-adres?

Elk apparaat dat met internet verbonden is, heeft een IP-adres. Je kunt het zien als een huisadres voor je internetverbinding. Websites gebruiken het om te weten waar ze hun antwoord naartoe moeten sturen. Aan je IP-adres is ook te zien bij welke provider je zit en ongeveer in welke regio je bent.

Met een VPN zien websites het IP-adres van de VPN-server. Kies je een server in een ander land, dan lijkt het voor de website alsof je daar bent.

Waarvoor gebruik je een VPN?

  • Veilig op openbare wifi. In een café, hotel of trein deel je het netwerk met onbekenden. Een VPN zorgt dat niemand op dat netwerk je verkeer kan meelezen.
  • Op reis. Via een Nederlandse server kom je in het buitenland gewoon bij diensten die alleen in Nederland werken, zoals NPO Start.
  • Privacy tegenover je provider. Je internetprovider ziet niet meer welke websites je bezoekt.
  • Thuiswerken. Veel bedrijven gebruiken een zakelijke VPN, zodat medewerkers veilig bij bestanden en systemen van het werk kunnen.

Twijfel je of je er zelf een nodig hebt? Lees dan wanneer een VPN echt helpt.

Wat doet een VPN niet?

Een VPN is handig, maar het is geen wondermiddel. Het is goed om te weten waar het ophoudt:

  • Je wordt niet volledig anoniem. Log je ergens in, of accepteer je cookies, dan kan een website je nog steeds herkennen.
  • Het is geen virusscanner. Een VPN beschermt je niet tegen virussen of schadelijke bestanden die je zelf downloadt.
  • Het beschermt niet tegen phishing. Vul je je gegevens in op een nepwebsite, dan helpt een VPN je niet.

Veel websites gebruiken daarnaast al https, te herkennen aan het slotje in je browser. Die verbinding is zelf ook versleuteld. Een VPN voegt daar vooral aan toe dat anderen niet meer zien welke websites je bezoekt.

Is een VPN legaal in Nederland?

Ja. In Nederland mag je gewoon een VPN gebruiken. Wat je ermee doet, moet wel legaal blijven: iets wat verboden is, wordt niet toegestaan omdat je een VPN gebruikt. In sommige andere landen, zoals China en Rusland, is het gebruik van een VPN beperkt. Ga je op reis, zoek dan van tevoren op wat daar de regels zijn.

Gratis of betaald?

Er bestaan gratis VPN's, maar kijk goed uit. Een VPN-dienst kost geld om te draaien, dus een gratis dienst moet ergens anders aan verdienen. Soms is dat met reclame, soms door gegevens over gebruikers te verzamelen, en dat is precies wat je met een VPN wilde voorkomen. Gratis versies hebben daarnaast vaak een datalimiet, minder servers of een lagere snelheid.

Er zijn uitzonderingen: sommige betrouwbare diensten bieden een beperkte gratis versie aan als kennismaking. Voor dagelijks gebruik is een betaalde VPN meestal de betere keuze.

Hoe kies je een VPN?

Let bij het kiezen op deze vier punten:

  1. Privacy: bewaart de dienst geen gegevens over wat je doet, en is dat onafhankelijk gecontroleerd?
  2. Snelheid: hoeveel trager wordt je internet met de VPN aan?
  3. Gebruiksgemak: werkt de app zonder gedoe op al je apparaten?
  4. Prijs: wat betaal je echt, ook na de eerste periode?

In onze vergelijking zie je hoe bekende diensten op deze punten scoren. Hoe we dat beoordelen, lees je op zo vergelijken we.

Hoe installeer je een VPN?

Een VPN instellen is makkelijker dan het klinkt. Bij de meeste diensten gaat het zo:

  1. Kies een VPN-dienst en neem een abonnement.
  2. Download de app op je laptop, telefoon of tablet.
  3. Log in met je account.
  4. Klik op verbinden. De app kiest zelf een snelle server, maar je kunt ook zelf een land kiezen.

Zodra je verbonden bent, staat er in de app dat je beschermd bent. Je kunt daarna gewoon internetten zoals je gewend bent.

Welke VPN past bij jou?

Vergelijk bekende VPN-diensten op privacy, snelheid, gebruiksgemak en prijs.

Vergelijk VPN's